ඔට්ටු දාන පිළිවෙළ වෙනස් කරන ක්රම ගොඩක් තියෙනවා. ඒවායින් එකක්වත් ඊළඟ අංකය වෙනස් කරන්නේ නැහැ — ඒත් ඔබේ සෙල්ලම වෙනස් කරන දේවල් තුනක් ඇත්තටම තියෙනවා.
නුවන් පෙරේරා · සංස්කාරක · ප්‍රකාශිත
රූලට් ගැන වැඩියෙන්ම අහන ප්‍රශ්නේ මේකයි: දිනන ක්රමයක් තියෙනවද. උත්තරේ දෙකට බෙදෙනවා, සහ දෙකම ප්‍රයෝජනවත්. අංකය වෙනස් කරන ක්රමයක් නැහැ — ඒත් ඔබේ සෙල්ලම වෙනස් කරන දේවල් තුනක් තියෙනවා, ඒ තුනම ලොබියේ ඔබ ඉස්සරහා තියෙනවා.
මුලින්ම බලමු ක්රම ඇයි වැඩ කරන්නේ නැත්තේ කියලා — ඒක තේරුණාම ඉතුරු දේ තේරෙනවා.
බෝලය කලින් කොහේ වැටුණද කියන එක ඊළඟ වටයට බලපාන්නේ නැහැ. රතු දහයක් පිට පිට ආවොත් ඊළඟ වටයේ කළු එන්න තියෙන ඉඩ එහෙමම 37න් 18යි — රෝදයට කලින් වට ගැන මතකයක් නැහැ, බෝලයට පිළිවෙළක් නැහැ.
සජීවී මේසයක ඉතිහාසය පේනවා — අන්තිම වට විස්සේ අංක, රතු කීයක්, කළු කීයක්. ඒ ඉතිහාසය ඇත්ත කියනවා, සහ ඒක බලන එකේ වැරැද්දක් නැහැ: කලින් වට ගැන ඒකේ තියෙන්නේ හරි තොරතුරු. ප්‍රශ්නේ එකයි — ඊළඟ වටය ගැන ඒකේ තොරතුරක් නැහැ, මොකද බෝලය කලින් වට ගැන දන්නේ නැහැ. රතු හතක් ගණන් කරලා කළු දාන කෙනාට ගණන් කරන්නේ නැතුව කළු දාන කෙනාට වඩා ඉඩ වැඩි වෙන්නේ නැහැ; දෙන්නටම ඉඩ 37න් 18යි.
වැඩියෙන්ම ප්‍රසිද්ධ ක්‍රමය ඒකයි, සහ ඒක සරලයි — රතු දාලා පැරදුණොත් ඊළඟ වටයේ ඔට්ටුව දෙගුණ කරන්න. කවදා හරි රතු එනකොට කලින් පැරදීම් ඔක්කොම ආපහු එනවා, පළමු ඔට්ටුව තරම් ලාභයකුත් එක්ක. කොළයක ලියලා බැලුවාම හරි වගේ පේනවා.
අටවෙනි පැරදීම වෙනකොට ඔබ දාලා තියෙන්නේ රු. 12,750ක්, සහ ඒක ආපහු ගන්න නවවෙනි ඔට්ටුවට රු. 12,800ක් දාන්න ඕන. හැබැයි ඇත්ත ගාණ ඊට කුඩායි, ඒත් ඒක ගණන් හදන්න ඕන ඔබේ සල්ලියෙන්.
රු. 5,000 කියන්නේ දෙගුණ කරන එක හයක් විතරයි. 50 + 100 + 200 + 400 + 800 + 1,600 = රු. 3,150. හත්වෙනි ඔට්ටුව රු. 3,200ක් — ඒක දාන්න ඉතුරු වෙලා තියෙන්නේ රු. 1,850යි, ඒ කියන්නේ දාන්න බැහැ. ක්‍රමය එතනින් ඉවරයි, එතකොට මේසයේ ඔබේ සල්ලි රු. 3,150යි.
රතු දාද්දී පැරදීම් හයක් පිට පිට එන්නේ වට 55කට වරක් විතර — විනාඩියකට වටයක් ගියොත් පැයකට වරක් විතර. ඒ කියන්නේ ඔබේ ක්‍රමය ඉවර වෙන එක කලාතුරකින් වෙන දෙයක් නෙවෙයි; ඒක පැයක් දෙකක් ඇතුළේ එන දෙයක්. පැරදීම් අටක් පිට පිට එන්නේ වට 200කට වරක් විතර, ඒත් ඊට කලින් ඔබේ සල්ලි ඉවර වෙනවා.
මෙතන ක්‍රමය ගැන වැදගත් දෙයක් තියෙනවා — Martingale ගහන කෙනා ඒක දන්නවා: ක්‍රමය ගොඩක් වෙලාවට ඇත්තටම ඔබව ගොඩ ගන්නවා. වට දහයෙන් නවයක් ඒක වැඩ කරනවා වගේ පේනවා, ඒකයි ඒක වැඩ කරනවා කියලා හිතෙන හේතුව. ඒක වැඩ නොකර යන්නේ කලාතුරකින් — ඒත් ඒ එක වතාවේ ඒක ඔක්කොම අරගෙන යනවා. කුඩා දිනුම් ගොඩකුයි එක ලොකු පැරදීමකුයි — ඒ දෙක එකතු කළාම අන්තිමට ඒත් 2.70%යි.
ලොකු සල්ලි තියෙන කෙනාටත් ඒක නවතිනවා, වෙන හේතුවකින්: හැම මේසයකම උපරිම ඔට්ටුවක් තියෙනවා, සහ ඒක මේසයේ ලියලා තියෙනවා. දෙගුණ කරන ගාණ ඒ සීමාව පහු කරන්න බැරි වුණාම ක්‍රමය එතනින් ඉවරයි. ඒත් රු. 5,000ක් තියෙන කෙනාට ඒ සීමාව ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි — ඔබේ සල්ලි ඉවර වෙන්නේ ඊට ගොඩක් කලින්.
අනිත් ක්‍රමවලට නම් විතරක් වෙනස්, හැඩේ එකයි. d’Alembert ක්‍රමයේ දෙගුණ කරන්නේ නැහැ — පැරදුණාම ඔට්ටුව එකකින් වැඩි කරනවා, දිනුවාම එකකින් අඩු කරනවා. Fibonacci ක්‍රමයේ ඔට්ටුව කලින් දෙකේ එකතුව. "රතු පහක් ගණන් කරලා ඊට පස්සේ කළු දාන්න" කියන එකත් ක්රමයක්.
තුනම එකම දේ කරනවා: ඔට්ටුව කොච්චරද, කවදාද කියන එක වෙනස් කරනවා. තුනෙන් එකක්වත් බෝලය වැටෙන තැන වෙනස් කරන්නේ නැහැ, මේසයට යන කොටස තුනේම 2.70%යි. ක්රමයක් කරන එකම දේ — දිනුම් සහ පැරදීම් එන පිළිවෙළ වෙනස් කරන එක. ඒක තේරීමක්, ඒත් වාසියක් නෙවෙයි.
එක තමයි මේසය. බින්දුවක් විතරක් තියෙන මේසයක මේසයට යන කොටස 2.70%යි; බින්දු දෙකක් තියෙන ඇමරිකන් මේසයක 5.26%යි. ඒක ලොබියේ තත්පරයකින් ගන්න තේරීමක්, සහ ඒකෙන් වෙන වෙනස කිසිම ක්‍රමයකින් වෙන්නේ නැහැ.
දෙක තමයි අඩුම ඔට්ටුව. එකම රු. 5,000න්, හැම වටයකම එකම ගාණ දාන කෙනෙකුට, අඩුම ඔට්ටුව රු. 50ක මේසයක වට 100ක් දාන්න පුළුවන්; රු. 500ක මේසයක 10ක් විතරයි. දෙගුණ කරන කෙනෙකුට ඒ ගණන වෙනස්: රු. 50න් පටන් ගන්න පෙළක් රු. 1,550ක් (50+100+200+400+800), ඒ නිසා රු. 5,000 කියන්නේ එහෙම පෙළ තුනක් විතරයි. අඩුම ඔට්ටුව කුඩා මේසයක් කියන්නේ පෙළ ගණන වැඩියි.
තුන තමයි ඔට්ටු වර්ගය. ක්රමයක් නෙවෙයි, තේරීමක්. රතු/කළු දාද්දී දිනුම වට දෙකෙන් එකක් විතර එනවා; එක අංකයක් දාද්දී වට 37න් එකක් විතර, ඒත් එනකොට රු. 50ක ඔට්ටුවකින් රු. 1,750ක්. ඔට්ටු වර්ග නවයක් තියෙනවා, සහ ඒ නවයේ ගෙවීම් රූලට් පිටුවේ වගුවේ තියෙනවා.
ඔබේ අතේ ක්රමයක් තියෙනවා නම් ඒක විසි කරන්න ඕන නැහැ — ඒක පරීක්ෂා කරන්න. එක දෙයක් කලින් දැනගන්න: ඩෙමෝ එක තියෙන්නේ වර්චුවල් රූලට් මේසවල, ඩීලර් ඉන්න සජීවී මේසවල ඒක නැහැ. ක්රමයක් පරීක්ෂා කරන්න ඕන තැන හරියට ඒකයි — අංක එන විදිහ දෙකේම එකයි, එතන වටයක් ඉක්මනින්ම යනවා.
ඩෙමෝ ශේෂය ඔබ තෝරන්නේ නැහැ, ඒ නිසා රුපියල්වලින් ගණන් හදන්න එපා — ඔට්ටු ගණනෙන් හදන්න. ඔබේ රු. 5,000 කියන්නේ රු. 50ක අඩුම ඔට්ටුවෙන් 100ක්; ඒ නිසා ඩෙමෝ මේසයේ අඩුම ඔට්ටුවෙන් 100ක් ගියාම නවත්තන්න, සහ එතකොට ශේෂය කොහොමද කියලා බලන්න.
ඊට පස්සේ ආයෙත් වට 100ක්. තුන් වතාවක් කරලා බැලුවාම ඔබට පේනවා ක්‍රමය කරන්නේ මොකක්ද කියලා: ශේෂය කොච්චර උස් පහත් වෙනවද, කොච්චර කල් මේසයේ ඉන්න පුළුවන්ද, සහ රු. 5,000ක් එක්ක ඒ ක්‍රමය එක්ක යන්න පුළුවන්ද. ඒක කියවලා තේරෙන දෙයක් නෙවෙයි, සහ ඒකට ගෙවන්න දෙයක් නැහැ.
ඔට්ටු දාන පිළිවෙළ වෙනස් කරන ක්රම ගොඩක් තියෙනවා, ඒත් ඒවායින් එකක්වත් ඊළඟ අංකය වෙනස් කරන්නේ නැහැ. මේසයට යන කොටස හැම ක්රමයකදීම 2.70%යි. වෙනස් කරන්න පුළුවන් දේ තුනයි: මේසය, අඩුම ඔට්ටුව සහ ඔට්ටු වර්ගය.
නැහැ. රෝදයට මතකයක් නැහැ — ඊළඟ වටයේ කළු එන්න තියෙන ඉඩ එහෙමම 37න් 18යි, කලින් මොකක් ආවත්. සජීවී මේසයක පේන ඉතිහාසය කලින් වට ගැන ඇත්ත කියනවා, ඊළඟ වටය ගැන කිසිම දෙයක් කියන්නේ නැහැ.
ඒක වැඩ කරන්නේ ඔබට සීමාවක් නැති සල්ලි තියෙනවා නම් විතරයි. රු. 50න් පටන් ගත්තොත් අටවෙනි පැරදීම වෙනකොට ඔබ දාලා තියෙන්නේ රු. 12,750ක්, සහ නවවෙනි ඔට්ටුව රු. 12,800ක් — ඒ ඔක්කොම දාලා ආපහු ගන්නේ රු. 50ක ලාභයක්. ලොකු සල්ලි තියෙන කෙනෙකුට ඒක නවත්තන්නේ මේසයේ උපරිම ඔට්ටුව — හැම මේසයකම එකක් තියෙනවා. රු. 5,000ක් තියෙන කෙනාට ඒ සීමාව එනකම්වත් ඉන්න බැහැ, ඔබේ සල්ලි ඉවර වෙන්නේ ඊට ගොඩක් කලින්.
තැන් දෙකක්. රෝදයේ බින්දු කීයක් තියෙනවද — එකක්ද දෙකක්ද. සහ මේසයේ ලියලා තියෙන උපරිම ඔට්ටුව කීයද. ඒ දෙකම මේසයේ තිරයේම තියෙනවා, බලන්න යන්නේ තත්පර දහයයි, සහ ගොඩක් දෙනා ඒ දෙකම කවදාවත් බලන්නේ නැහැ.
පුළුවන්, සහ ඒකට සතයක්වත් ඕන නැහැ. වර්චුවල් රූලට් මේසයක ඩෙමෝ එකක් තියෙනවා — සජීවී මේසයක ඒක නැහැ. එතන අඩුම ඔට්ටුවෙන් 100ක් ගියාම නවත්තලා ශේෂය බලන්න, තුන් වතාවක්. ඒක තමයි ක්රමයක් ගැන ඇත්ත කියන එකම පරීක්ෂණය.